Samorządowcy chcą zmian w planach ogólnych – rusza inicjatywa ustawodawcza

Samorządowcy rozpoczęli proces zmierzający do zmiany przepisów dotyczących planów ogólnych gmin. Zarejestrowanie przez Marszałka Sejmu komitetu obywatelskiego „Rozwój Polski” otworzyło drogę do zebrania 100 tys. podpisów, które są niezbędne, by wnieść własny projekt nowelizacji Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wyjaśniamy, dlaczego obecne przepisy są kontrowersyjne i na co zwrócić uwagę, podczas planowania inwestycji.

Problem: ograniczenia planistyczne blokujące rozwój gmin

Obecne przepisy zobowiązują wszystkie gminy do uchwalenia planu ogólnego do 30 czerwca 2026 r. Kluczowym problemem jest tzw. mechanizm bilansowania i chłonności, wynikający z art. 13d ustawy. Zgodnie z nim suma terenów przewidzianych pod zabudowę mieszkaniową nie może być mniejsza niż 70% ani większa niż 130% prognozowanego zapotrzebowania na nowe budownictwo.

Samorządowcy alarmują, że te limity szczególnie dotykają gmin aglomeracyjnych, gdzie zapotrzebowanie na mieszkania dynamicznie rośnie. Wskazują, że w praktyce ograniczenia mogą blokować możliwość wyznaczania nowych terenów inwestycyjnych i obniżać wartość działek należących do mieszkańców.

Propozycja zmian w Ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Projekt samorządowców zakłada zniesienie górnego limitu 130% dla stref planistycznych. Jak podkreślają inicjatorzy, pozwoliłoby to gminom elastyczniej planować rozwój przestrzenny i skuteczniej odpowiadać na potrzeby mieszkańców, zwłaszcza w obszarach wokół dużych miast.

Burmistrz Głogowa Małopolskiego, Tomasz Skoczylas, zaznacza, że zmiana przywróciłaby samorządom realną możliwość decydowania o przeznaczeniu terenów, co jest zgodne z zasadą samodzielności gmin gwarantowaną Konstytucją Rzeczpospolitej Polskiej.

Kolejny krok: przedstawienie projektu ustawy

Komitet „Rozwój Polski” wkrótce rozpocznie zbieranie podpisów pod projektem ustawy. Po ich zebraniu projekt nowelizacji trafi do Sejmu. Szczegóły dotyczące miejsc i terminów składania podpisów mają być ogłoszone po spotkaniu organizacyjnym samorządowców w najbliższych tygodniach.

Problemy wynikające ze zmiany przepisów planistycznych – dlaczego ważny jest audyt?

Inicjatywa samorządów wskazuje ważny problem – nowelizacja przepisów o planowaniu przestrzennym bardzo ograniczyła możliwości zabudowy. Planując inwestycję, trzeba pamiętać, że plany ogólne gmin staną się podstawą dla uchwalania planów miejscowych, które muszą być z nimi zgodne. W efekcie, nawet posiadając decyzję o warunkach zabudowy (WZ), możliwą do zrealizowania wbrew zapisom planu ogólnego (wydane przed jego uchwaleniem decyzje WZ zachowują ważność), należy zachować czujność. W przeciwieństwie do planów ogólnych gmin, plany miejscowe wygaszają decyzję WZ.

Dlatego przed każdym zakupem działki budowlanej warto wykonać profesjonalny audyt nieruchomości. Pozwoli on wyłapać ewentualne problemy i uniknąć wysokich kosztów. O tym, czym jest audyt, wyjaśniamy w artykule:

• Due diligence nieruchomości