Opłata planistyczna - obsługa prawna

Do zapłaty opłaty (renty) planistycznej zobowiązany jest właściciel bądź użytkownik wieczysty nieruchomości, której wartość w wyniku uchwalenia bądź zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wzrosła, a który zbywa tę nieruchomość w ciągu 5 lat od dnia wejścia w życie planu.

Główną podstawą prawną naliczania renty planistycznej są zapisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Postępowanie w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty planistycznej prowadzi wójt/burmistrz/prezydent miasta. Może je wszcząć jedynie po zbyciu nieruchomości, po uzyskaniu od notariusza wypisu aktu notarialnego dotyczącego zbycia nieruchomości. Zgodnie z przepisami wysokość renty planistycznej to maksymalnie 30% wzrostu wartości nieruchomości. Ustalenie co do wysokości opłaty (%) jest obligatoryjnym elementem uchwały wprowadzającej nowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub też uchwały zmieniającej plan obowiązujący. Wzrost wartości nieruchomości jest natomiast wyliczany przez rzeczoznawcę majątkowego.

Renta planistyczna naliczana jest wyłącznie w przypadku zbycia ekwiwalentnego (np. sprzedaży nieruchomości). Takim zbyciem będzie poza sprzedażą również zamiana nieruchomości, o czym przesądził Naczelny Sąd Administracyjny (wyr. z 26.10.2017 r., II OSK 370/16, Legalis). NSA uznał, iż umowa ta jako umowa służąca ekwiwalentnemu przeniesieniu własności nieruchomości bez użycia pieniądza, w sposób oczywisty mieści się w pojęciu „zbycie nieruchomości” w rozumieniu art. 36 ust. Bez skutków ulepszenia planistycznego właściciel nie dysponowałby ekwiwalentnym dobrem mogącym być przedmiotem umowy zamiany. Różnica z umową sprzedaży jest tylko taka, że zamiast pieniędzy właściciel otrzymuje inną nieruchomość. Obowiązek zapłaty renty planistycznej nie powstaje natomiast w sytuacjach związanych z dokonaniem darowizny nieruchomości jako nie mieszczących się w grupie zbycia ekwiwalentnego.