Przekroczenie terminu na uzupełnienie braków a pozwolenie na budowę

• Fakty sprawdzone
  Nasze artykuły są oparte o przepisy prawa, orzecznictwo sądów oraz doświadczenie kancelarii.

Wniosek o pozwolenie na budowę powinien spełniać wymagania formalne, a przedłożona wraz z nim dokumentacja – wymagania wynikające z przepisów Prawa budowlanego. Często zdarza się, że organ stwierdza nieprawidłowości i zobowiązuje inwestora do ich usunięcia w określonym terminie. Powstaje wówczas pytanie, jakie konsekwencje wiążą się z niedochowaniem tego terminu.

Braki we wniosku o pozwolenie na budowę

Prawidłowe ustalenie charakteru stwierdzonego uchybienia jest pierwszym krokiem do określenia jego konsekwencji. W postępowaniu o pozwolenie na budowę należy bowiem rozróżnić braki formalne podania od nieprawidłowości o charakterze merytorycznym, ujawnianych podczas badania dokumentacji przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Braki formalne podania podlegają usunięciu w trybie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa). Zgodnie z tym przepisem, jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 7 dni. Jednocześnie organ powinien pouczyć, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

Tryb ten nie może być wykorzystywany do żądania od inwestora usunięcia nieprawidłowości, które ujawniają się dopiero podczas merytorycznego badania projektu. Na takie rozumienie art. 64 § 2 kpa wielokrotnie wskazywały sądy administracyjne. Przykładowo Wojewódzki Sąd Administracyjny (WSA) w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 23 sierpnia 2017 r. podkreślił, że przepis ten służy usuwaniu braków formalnych wynikających ze ściśle określonych wymagań prawnych i nie powinien być instrumentem merytorycznej oceny wniosku i jego załączników.

Podobne rozróżnienie przedstawił WSA w Krakowie w wyroku z 25 marca 2020 r. Jeżeli wniosek jest niekompletny pod względem formalnoprawnym, zastosowanie znajduje art. 64 § 2 kpa. Natomiast nieprawidłowości materialnoprawne dokumentacji, które można stwierdzić w toku jej merytorycznej kontroli, powinny być usuwane w trybie przewidzianym w Prawie budowlanym.

W przypadku stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego zastosowanie znajduje art. 35 ust. 3 tej ustawy. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nakłada wówczas w drodze postanowienia obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, wyznaczając termin na wykonanie tego obowiązku.

Rozróżnienie obu sytuacji jest istotne również ze względu na konsekwencje bezczynności inwestora. Nieusunięcie braków formalnych podania na podstawie kpa może prowadzić do pozostawienia go bez rozpoznania. Natomiast w przypadku nieusunięcia nieprawidłowości wskazanych na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego organ rozstrzyga sprawę w drodze decyzji odmownej.

Istotna różnica dotyczy także charakteru terminów. Termin z art. 64 § 2 kpa nie może być krótszy niż 7 dni. W orzecznictwie przyjmowano również możliwość jego przywrócenia na zasadach wynikających z art. 58-59 kpa, jeżeli strona uprawdopodobni brak winy w uchybieniu terminowi i spełni pozostałe ustawowe przesłanki.

Inaczej należy oceniać termin określany przez organ na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego (pb). Jest on wyznaczany indywidualnie w postanowieniu i powinien uwzględniać zakres niezbędnych czynności. Inwestor powinien mieć rzeczywistą możliwość usunięcia stwierdzonych uchybień, zwłaszcza gdy poprawienie dokumentacji wymaga zaangażowania projektanta lub pozyskania dodatkowych dokumentów.

Przekroczenie terminu na usunięcie nieprawidłowości – orzecznictwo

Szczególne znaczenie praktyczne ma pytanie, czy przekroczenie terminu wyznaczonego na podstawie art. 35 ust. 3 pb oznacza, że organ powinien automatycznie odmówić zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

Orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje, że sam upływ terminu nie powinien być traktowany jako nieodwracalna przeszkoda w uzyskaniu pozwolenia na budowę, jeżeli przed rozstrzygnięciem sprawy inwestor skutecznie usunął stwierdzone nieprawidłowości.

Dla przykładu WSA w Warszawie w wyroku z 5 maja 2009 r. oraz WSA w Poznaniu w wyroku z 9 stycznia 2018 r. wskazywały na procesowy charakter terminu określanego na podstawie art. 35 ust. 3 pb oraz możliwość jego przedłużenia na wniosek strony złożony przed jego upływem.

Jeszcze dalej idące znaczenie ma pogląd, zgodnie z którym samo uzupełnienie dokumentacji po wyznaczonym terminie nie przesądza o konieczności wydania decyzji odmownej. WSA w Szczecinie w wyroku z 23 maja 2019 r. uznał, że usunięcie nieprawidłowości wskazanych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, mimo upływu określonego w nim terminu, nie może samo w sobie stanowić podstawy odmowy wydania pozwolenia na budowę.

Interesujące stanowisko zajął również WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 29 grudnia 2021 r. Sprawa dotyczyła m.in. wniosku o przedłużenie terminu złożonego już po jego upływie. Sąd zwrócił uwagę, że termin z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego nie jest terminem prekluzyjnym, którego upływ powodowałby wygaśnięcie uprawnienia inwestora. Nie jest także terminem ustawowym, z którego przekroczeniem przepisy wiązałyby automatyczną bezskuteczność później dokonanej czynności.

Ważny jest przy tym praktyczny charakter obowiązku nakładanego na inwestora. Choć adresatem postanowienia jest inwestor, poprawienie projektu w wielu przypadkach wymaga działania projektanta. Okoliczność ta powinna być brana pod uwagę przy ocenie terminu potrzebnego do wykonania postanowienia.

Świeże stanowisko NSA – wyrok z 16 lipca 2026 r.

Kwestia skutków spóźnionego uzupełnienia dokumentacji została ponownie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 16 lipca 2026 r. Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę dwóch dwulokalowych budynków mieszkalnych jednorodzinnych. Jeden z zarzutów podniesionych przez właściciela nieruchomości sąsiedniej dotyczył przekroczenia przez inwestora terminu na doprowadzenie projektu do zgodności z wymaganiami. Zdaniem skarżącego samo niedochowanie terminu powinno skutkować odmową zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

NSA nie podzielił tego stanowiska. Sąd przyjął, że termin wyznaczany inwestorowi w celu usunięcia nieprawidłowości dokumentacji ma charakter procesowy. Nie jest więc terminem prekluzyjnym, którego upływ prowadziłby do definitywnej utraty możliwości skutecznego uzupełnienia projektu. Spóźniona czynność inwestora nie staje się również z tego powodu bezskuteczna.

Oznacza to, że przekroczenie terminu nie powinno być oceniane w oderwaniu od dalszego przebiegu postępowania. Kluczowe znaczenie ma stan dokumentacji w momencie, w którym organ wydaje decyzję. Jeżeli inwestor wprawdzie nie dochował pierwotnie wyznaczonego terminu, ale przed wydaniem rozstrzygnięcia skutecznie usunął wskazane nieprawidłowości, organ powinien uwzględnić tę okoliczność przy rozpoznawaniu sprawy. Samo opóźnienie nie jest wystarczającą podstawą do wydania decyzji odmownej, jeżeli projekt ostatecznie spełnia wymagania przewidziane prawem.

Nie oznacza to jednak, że termin określony w postanowieniu organu można całkowicie zignorować. Inwestor pozostaje zobowiązany do wykonania nałożonego obowiązku w terminie. Z wyroku NSA wynika natomiast, że przekroczenie terminu nie powinno samoistnie przesądzać o wyniku całego postępowania, jeżeli nieprawidłowości zostały ostatecznie usunięte przed wydaniem decyzji.

Termin na uzupełnienie braków we wniosku o pozwolenie na budowę – podsumowanie

Skutki przekroczenia terminu na uzupełnienie braków w postępowaniu o pozwolenie na budowę zależą przede wszystkim od charakteru stwierdzonych uchybień oraz podstawy prawnej wezwania do ich usunięcia.

W przypadku braków formalnych zastosowanie znajduje art. 64 § 2 kpa. Organ wyznacza termin nie krótszy niż 7 dni i poucza o skutkach niewykonania wezwania. Uchybienie temu terminowi może prowadzić do pozostawienia podania bez rozpoznania. W określonych przypadkach możliwe jest jednak wystąpienie o przywrócenie terminu na zasadach określonych w art. 58 i 59 kpa.

Inaczej przedstawia się sytuacja w przypadku nieprawidłowości projektu stwierdzonych w toku jego merytorycznej kontroli. Wówczas zastosowanie znajduje art. 35 ust. 3 pb. Termin określony przez organ powinien być adekwatny do zakresu wymaganych czynności, a jego przekroczenie – zgodnie z utrwalającą się linią orzeczniczą – nie powoduje automatycznie bezskuteczności późniejszego uzupełnienia dokumentacji.

Powyższe nie oznacza oczywiście, że terminy można lekceważyć. Najbezpieczniejszym rozwiązaniem pozostaje wykonanie postanowienia organu w wyznaczonym czasie, a jeżeli z obiektywnych względów nie jest to możliwe, to odpowiednio wczesne podjęcie działań zmierzających do uzyskania dodatkowego czasu.