Umowa o pracę na zastępstwo jako szczególna forma umowy o pracę na czas określony

blog INLEGIS Kancelarie Prawne

Umowa o pracę na zastępstwo pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy jest szczególną formą umowy o pracę na czas określony. Jak sama nazwa wskazuje, ta forma umowy stosowana jest przez pracodawców w sytuacji gdy zachodzi konieczność zastąpienia pracownika, który przez jakiś czas nie świadczy pracy, a jego nieobecność jest usprawiedliwiona. Jako przykłady takiej nieobecność wskazać można na:

  • okres urlopu macierzyńskiego,
  • urlopu wychowawczego,
  • urlopu bezpłatnego
  • okres pozostawania przez pracownika na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby.

Czas trwania umowy na zastępstwo

Cechą wyróżniającą ten rodzaj umowy o pracę jest sposób określenia jej terminu końcowego, którym jest powrót do pracy nieobecnego pracownika. Jeżeli chodzi o samą formę określenia tego terminu, to wskazać można albo konkretną datę albo też zdarzenie które powoduje rozwiązanie umowy, jak np. powrót z urlopu macierzyńskiego zastępowanej pracownicy. Jeżeli początkowo zakładany okres nieobecności zastępowanego pracownika ulegnie przedłużeniu, to pracodawca może zawrzeć z pracownikiem kolejną umowę na zastępstwo albo w drodze aneksu przedłużyć czas trwania dotychczasowej umowy.

W przypadku umowy o pracę na czas zastępstwa, w przeciwieństwie do umowy o pracę na czas określony, nie obowiązują limity określone w przepisie art. 251 § 3 Kodeksu Pracy. Tym samym jeżeli okres zatrudnienia na podstawie umowy na zastępstwo przekroczy 33 miesiące lub łączna liczba tych umów przekroczy 3, to nie spowoduje to przekształcenia takiej umowy z mocy prawa w umowę o pracę na czas nieokreślony. Zawierając umowę o pracę na czas zastępstwa pracodawca ma jednak obowiązek wskazania w umowie informacji o obiektywnych przyczynach jej zawarcia.

Warunki zatrudnienia nowego pracownika

Warunki zatrudnienia pracownika, z którym zawarta została umowa na czas zastępstwa, nie muszą być tożsame z tymi, które obowiązywały zastępowanego pracownika. Dotyczy to zarówno wynagrodzenia za pracę, wymiaru czasu pracy, jak również innych dodatkowych uprawnień lub obowiązków pracownika. Niemniej jednak w umowie o pracę na czas zastępstwa stanowisko (rodzaj pracy) zatrudnionego pracownika powinno być takie samo jak stanowisko określone w umowie z pracownikiem, który jest zastępowany.

Wypowiedzenie umowy o pracę na czas zastępstwa

Jeżeli, chodzi o wypowiedzenie umowy o pracę na czas zastępstwa to w obecnym stanie prawnym (od 22 lutego 2016 r.) jej okres wypowiedzenia zrównany zostały z okresem wypowiedzenia umowy o pracę na czas określony oraz nieokreślony, a tym samym  jest od okresu zatrudnienia pracownika u danego pracodawcy. Zgodnie z przepisem art. 36 § 1 Kodeksu Pracy okres wypowiedzenia umowy o pracę na zastępstwa wynosi zatem:

  • 2 tygodnie, jeżeli pracownik zatrudniony był krócej niż 6 miesięcy;
  • 1 miesiąc – jeżeli pracownik zatrudniony był co najmniej 6 miesięcy;
  • 3 miesiące – jeżeli pracownik zatrudniony był co najmniej 3 lata.

Powyższą zmianę uznać należy za korzystną z punktu widzenia pracowników w porównaniu ze stanem prawnym sprzed nowelizacji, w którym okres wypowiedzenia umowy o pracę na czas zastępstwa wynosił tylko 3 dni robocze. Co istotne, wypowiedzenie umowy o pracę na czas zastępstwa, podobnie jak umowy o pracę na czas określony, nie wymaga od pracodawcy uzasadnienia poprzez wskazanie obiektywnych jego powodów.

Zakres ochrony pracownika na zastępstwo

Umowa o pracę na zastępstwo nie różni się również od umowy o pracę na czas określony, jeżeli chodzi o zakres ochrony jakiej taki stosunek pracy podlega. Jedyny wyjątek dotyczy pracownic w ciąży. Podobnie jak przy umowie o pracę na czas określony pracodawca nie może wypowiedzieć takiej pracownicy umowy o pracę za wyjątkiem rozwiązania umowy w trybie dyscyplinarnym na podstawie przepisu art. 52 § 1 Kodeksu Pracy. Co jednak istotne, w przypadku umowy o pracę na czas zastępstwa, nie znajduje zastosowania przepis art. 177 § 3 Kodeksu Pracy, zgodnie z  którym umowa o pracę zawarta na czas określony albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu. Co za tym idzie, umowa o pracę na czas zastępstwa może ulec rozwiązaniu nawet po upływie trzeciego miesiąca ciąży, jeżeli po tym okresie zastępowany pracownik powróci do pracy.

Po rozwiązaniu umowy o pracę na czas zastępstwa istotnym jest również prawidłowe sformułowanie przyczyny ustania stosunku pracy w świadectwie pracy pracownika, w którym wskazać należy na konkretną przyczynę jego rozwiązania, czyli np. na powrót zastępowanej pracownicy do pracy po wykorzystaniu przez nią urlopu macierzyńskiego.

Jeżeli zainteresował Państwa opisany wyżej temat, zapraszamy do kontaktu z Kancelarią (tel.: +48 71 729 21 50 lub e-mail: kancelarie@inlegis.pl) - reprezentujemy klientów na terenie całej Polski.

Artykuły na podobny temat: